Analiza SMART – sposób formułowania celów

Łatwiej jest odnieść sukces, gdy Twoje cele są jasno określone i oparte na rzeczywistości. Z pomocą przychodzi analiza SMART wykorzystywana przed przedsiębiorstwa, ale również w codziennym życiu.

Cele to część każdej firmy, zarówno małej jak i dużej. Dają poczucie kierunku i motywację do ich spełnienia. Wyznaczając cel masz do czego dążyć. W świecie biznesu nie można jednak wypisać celów jakiegoś przedsięwzięcia od tak. Bowiem nie będą one miały faktycznego przełożenia na rzeczywistość. Z pomocą przychodzi analiza SMART, dzięki której zwiększasz swoje szanse na osiągnięcie celu.

Analiza SMART – wytłumaczenie skrótu

Słowo SMART to akronim od pięciu angielskich słów: specific, measurable, achievable, realistic and timely. W języku polskim słowa te odpowiednio oznaczają, że cel powinien być: szczegółowy (konkretny), mierzalny, osiągalny, realistyczny oraz umieszczony w czasie. Co oznaczają powyższe skróty?

Każdy cel w przedsiębiorstwie musi być:

• szczegółowy – odpowiednio zdefiniowany, jednoznaczny, konkretny i jasny dla każdego
• mierzalny – co oznacza, że zawiera odpowiednia kryteria pozwalające na zmierzenie postępów w osiąganiu celu
• osiągalny – czyli możliwy do zrealizowania
• realistyczny – w zasięgu ręki
• terminowy – umieszczony w konkretnym czasie, z określonym harmonogramem, z datą początkową i końcową.

Jak ustalić cel według kryteriów?

Analiza SMART to szczegółowa, ale i niezwykle prosta metoda wyłaniania celu możliwego do zrealizowania. Każdy dobry lider potrafi się nią posługiwać.

Najpierw powinno zacząć się od pierwszego kryterium, czyli szczegółowości. Konkretny i odpowiednio zdefiniowany cel ma większą szansę na realizację i nie pozostawiać miejsca na żadne dowolne interpretacje. Aby uczynić go konkretnym należy zadać kilka pytań:

• Kto: Kto jest zaangażowany w realizację celu?
• Co: Co zamierzam osiągnąć?
• Gdzie: Gdzie cel ma zostać osiągnięty?
• Kiedy: Kiedy chcę go osiągnąć?
• Dlaczego: Dlaczego chcę go osiągnąć?

Przykład: do końca roku zwiększymy sprzedaż naszych produktów o 10%.

Kolejny punkt to mierzalność celu, co pozwala na sprawdzanie naszych postępów. Chodzi o to byś umiał oszacować stopień realizacji celu. To pozwoli Ci na bieżące monitorowanie postępów. W tym przypadku pomocne będą pytania:

• Ile?
• Skąd będę wiedział, że osiągnąłem swój cel?
• Jaki jest wskaźnik moich postępów?

Przykład: Zwiększymy przychody naszej firmy o 5%.

Analiza SMART podkreśla również osiągalność celów. Musi on być możliwy do zrealizowania, dlatego zadaj sobie pytania:

• Czy posiadam możliwości oraz zasoby, dzięki który będę mógł osiągnąć cel?
• Czego mi brakuje?
• Czy innym udało się to osiągnąć wcześniej?

Cel również musi być realistyczny, czyli można go realistycznie osiągnąć biorąc pod uwagę czas i posiadane zasoby. Zadaj sobie tutaj pytania:

• Czy cel jest w zasięgu ręki?
• Czy jesteś w stanie się odpowiednio zaangażować, aby osiągnąć cel?

Ostatnią kwestią jest terminowość, czyli ułożenie celu na mapie harmonogramu. Dzięki temu mamy motywację i poczucie pilności. Tutaj zadaj 2 pytania:

• Czy mój cel ma określony termin realizacji?
• Do kiedy chcesz osiągnąć cel?

Przykład: sformułowania typu do końca roku, do końca miesiąca, za 2 lata itp.

Na przestrzeni ostatnich lat analiza SMART została poszerzona do skrótu: SMARTER.

• Ekscytujący – cel nie może być nudny, ma inspirować, zachęcać do działania, motywować.
• Zapisany – jeśli zapiszemy sobie nasz cel, a nie tylko pozostawimy w głowie staje się on dla nas bardziej namacalny.

Analiza SMART – przykład

Posłużmy się jednym, prostym przykładem by w pełni zrozumieć jak wyznaczać cele. Nasz cel: zwiększyć ruch na stronie internetowej o co najmniej 10% do końca 2022 roku. Jak wpisuje się on w metodę SMART?

• szczegółowy – zwiększę ruch na stronie internetowej o co najmniej 20% do końca 2022 roku,
• mierzalny – wykorzystam do tego standardowe narzędzia monitorowania ruchu na stronie. Posłużę się np. Google Analytics, dzięki któremu na bieżąco mogę mierzyć moje postępy,
• osiągalny – zadanie to jest priorytetowe w stosunku do innych, co oznacza że jest osiągalne,
• realistyczny – 20% jest realne do osiągnięcia. Gdybyś wpisał np. 90% mogłoby być to trudne do zrealizowania,
• określony w czasie – wyznaczyłem konkretny termin projektu do końca 2022 roku.

Korzyści z ustalania celów SMART

Każda analiza ma w sobie zalety oraz wady. Jakie korzyści niesie ze sobą analiza SMART? Przede wszystkim przejrzystą komunikację oraz skoordynowanie działania dla Twojego zespołu. Cele wyznaczone metodą SMART są zrozumiałe dla pracowników, a to przekłada się bezpośrednio na ich zwiększoną motywację. Analiza ta pozwala w przejrzysty sposób określić sukces projektu unikając niejasności i dwuznaczności. Wyznacza jasny cel, który wiesz w jaki sposób osiągnąć i kiedy. Co więcej, analiza SMART umożliwia łatwy pomiar, dokonanie oceny i wyciąganie wniosków po finalizacji projektu. Metoda ta jest prosta i możliwa do zrealizowania przez każdego człowieka, nie tylko menagera firmy. Zasady są łatwe do zrozumienia i niezwykle skuteczne. A przede wszystkim jest to analiza uniwersalna, pasująca do każdej tematyki. Nie tylko biznesowej. Możesz ją wykorzystać nawet w codziennym życiu: nauka języków, schudnięcie, kupno mieszkania – wszystkie cele można rozpisać za pomocą analizy SMART.

Analiza SMART koło analizy 5 sił Portera, czy analizy PESTEL to podstawa w każdej firmie. Wyznacza granice i określa jakie kroki należy podjąć. Dzięki niej zwiększa się Twoje prawdopodobieństwo skutecznego osiągnięcia celu.